Tonacja i jej akordy: jak rozpoznać tonację utworu

Tonacja daje siedem akordów, po jednym na każdym stopniu swojej skali. W C-dur to C, Dm, Em, F, G, Am i H° — i z tej garstki buduje się piosenki. Trzy niosą główny ciężar: stopień pierwszy, czwarty i piąty. ⚠️ Uwaga na zapis: polskie H to angielskie B, a polskie B to angielskie B♭.

Wypisz akordy utworu i sprawdź, która tonacja mieści je wszystkie. Zwykle pasuje jedna; jeśli dwie, toniką jest akord, do którego utwór wciąż wraca — najczęściej pierwszy i ostatni. Akord spoza zestawu nie jest błędem, tylko pożyczony, i często stoi na nim najciekawszy takt.

Melodia też zdradza tonację: zobacz, które dźwięki wracają, a których nie ma wcale — i znaki przykluczowe same się układają. Wczytaj plik MusicXML albo MIDI, a analiza przejdzie przez cały utwór, łącznie z miejscami, gdzie tonacja zmienia się w połowie.

C-dur i a-moll używają tych samych siedmiu dźwięków i tego samego pustego zestawu znaków — różnica jest w tym, gdzie muzyka się uspokaja. Jeśli frazy siadają na C, to dur; jeśli na Am, to moll. Tę parę nazywamy równoległą, a ma ją każda tonacja: trzy półtony pod toniką durową.

Piosenka napisana pod cudzą skalę głosu rzadko pasuje do twojej. Przesuń każdy akord o tę samą liczbę półtonów — muzyka zostanie sobą, a najwyższy dźwięk zejdzie tam, gdzie go zaśpiewasz. Na gitarze to samo robi kapodaster, nie zmieniając ani jednego chwytu.

Koło kwintowe pokazuje wszystkie tonacje i liczbę ich znaków. Każdy znaleziony akord ma swoją stronę w katalogu akordów, każda skala w katalogu skal, a nauka nut tłumaczy, jak zapisuje się znaki przykluczowe.