Tercdecyma dominantowa b9

Dźwięki i budowa

Wzór to 1 – 3 – 5 – b7 – b9 – 13. Nona schodzi o półton, a tercdecyma zostaje wielka — połączenie, które daje skala zmniejszona i którego nie daje żadna inna skala tonalna.

W wykonaniu wystarczą tercja, septyma, nona obniżona i tercdecyma. Kwintę i prymę podaje bas, jak w każdym akordzie od pięciu dźwięków wzwyż.

Jak się go gra

Na gitarze x32325 daje c, e, b, des i a. To jedna z najbardziej eleganckich figur instrumentu i warto ją opanować: zastępuje dowolną dominantę zapisaną przed akordem molowym.

Na fortepianie nonę obniżoną trzyma się z dala od prymy, a tercdecymę na szczycie. Wtedy oba napięcia słychać osobno, zamiast żeby się znosiły.

Symetria skali zmniejszonej

Odpowiadająca skala przeplata półton i cały ton i powtarza się co trzy półtony. Ta sama skala służy więc czterem dominantom, a ten sam układ można przesuwać bez zmiany materiału.

Gitarzyści i pianiści wykorzystują to mechanicznie: uczą się jednej formy, a ta daje cztery. To ta sama oszczędność, która czyni akord septymowy zmniejszony tak poręcznym.

W polskim repertuarze

Akord 13b9 to typowa dominanta przed przybyciem molowym w piosence, w muzyce filmowej i w jazzie. Kto akompaniuje w tych stylach, używa jej często, nie umiejąc jej nazwać.

Tabulatury piszą zwykle tylko G7. Dołożenie nony obniżonej i tercdecymy uchodzi za idiomatyczne czytanie gatunku, a nie za wymysł akompaniującego.

Jak go ćwiczyć na gitarze

Skala zmniejszona powtarza się co trzy półtony, więc ten sam chwyt przesunięty o trzy progi daje kolejny użyteczny akord tej samej rodziny. Z jednej formy powstają cztery.

To najszybszy sposób, by mieć brzmienie pod ręką we wszystkich tonacjach, i powód, dla którego doświadczeni akompaniatorzy sięgają po nie z pozorną łatwością.

Często zadawane pytania