Tercdecyma dominantowa #9

Dźwięki i budowa

Wzór to 1 – 3 – 5 – b7 – #9 – 13. Nona podwyższona brzmi jak tercja mała, a tercdecyma jest wielka: akord łączy bluesowe tarcie z dźwiękiem spoczynku na szczycie.

To połączenie czyni go stabilnym mimo alteracji. Potrafi utrzymać całe takty, co dominantom z noną obniżoną udaje się rzadko.

Jak się go gra

Na gitarze x32345 daje c, e, b, dis i a. Chwyt wymaga barré i otwartej ręki, a należy do słownika gitary rytmicznej od lat sześćdziesiątych.

Na fortepianie tercja i septyma idą do lewej, a oba napięcia do prawej. Tercdecyma stoi nad noną podwyższoną; w odwrotnej kolejności akord się zlepia.

Akord bazowy, nie przejściowy

W odróżnieniu od większości dominant alterowanych ten rzadko cokolwiek przygotowuje. Jest harmonią całego fragmentu: zespół gra na nim, a melodia się na nim układa.

Ruch daje riff dętych albo gitary, a nie harmonia. Ta zamiana ról jest charakterystyczna dla gatunków, które akord przyjęły.

W Polsce

Przyszedł z soulem, funkiem i aranżacjami orkiestr rozrywkowych, i w tych zapisach wraca regularnie.

Tabulatury notują go rzadko: pisze się C7, a kto zna styl, realizuje go ze słuchu. Różnica między czytaniem dosłownym a idiomatycznym jest tu znaczna.

W sekcji rytmicznej

Gitara i dęte dzielą się akordem: gitara bierze tercję, septymę i nonę podwyższoną, dęte kładą tercdecymę nad nimi. Tarcie zostaje wtedy nisko, a dźwięk otwarty wysoko.

Rozdzielony odwrotnie ten sam akord się zlepia. Tutaj podział między instrumenty waży więcej niż przy niemal każdym innym brzmieniu.

Często zadawane pytania