Nona dominantowa #5

Dźwięki i budowa

Wzór to 1 – 3 – #5 – b7 – 9, czyli 0 – 4 – 8 – 10 – 14 półtonów. Pięć dźwięków oddzielonych całymi tonami na niemal całej rozpiętości akordu.

Ta regularność daje wrażenie braku ciążenia. Bez półtonów ucho nie znajduje punktu oparcia i akord wydaje się zawieszony.

Jak się go gra

Na gitarze x32334 daje c, e, b, d i gis. Chwyt jest wygodny i dobrze się przenosi, przez co przydaje się jako akord przejścia w dowolnej tonacji.

Na fortepianie gra się go chętnie jako dwa trójdźwięki zwiększone odległe o cały ton, po jednym na rękę. To odczytanie ułatwia zapamiętanie i pokazuje symetrię skali.

Skala całotonowa

W całej muzyce istnieją tylko dwie skale całotonowe, po sześć dźwięków każda. C9(#5) używa pięciu z sześciu i jest przez to najoszczędniejszym przedstawieniem tego materiału.

Improwizacja jest więc prosta: pasuje każdy dźwięk skali. Trudność nie polega na trafieniu w dźwięki, lecz na unikaniu monotonii, bo wszystkie odległości są równe.

Gdzie się pojawia

W muzyce instrumentalnej i filmowej, prawie zawsze w miejscach zawieszenia. To akord, po który sięga orkiestracja, gdy scena ma stracić grunt, a nic nie ma się rozpaść.

W piosence pojawia się na końcu wstępu i w przejściach między częściami. Nie należąc do żadnej tonacji, może połączyć dwie dowolne.

Dwie skale, jedno brzmienie

Obok całotonowej pasuje też skala alterowana, o ile nonę zostawi się naturalną. W praktyce wielu wybiera całotonową, bo najczytelniej oddaje unoszący charakter akordu.

Wadą jest jednostajność: wszystkie odległości są równe i linia łatwo traci kontur. Dlatego zwykle chodzi o krótkie wejścia.

Często zadawane pytania