Tercdecyma wielka

Dźwięki i budowa

Wzór to 1 – 3 – 5 – 7 – 9 – 13, czyli wszystkie tercje spiętrzone aż do tercdecymy, z pominięciem undecymy. Tę pomija się ze zwykłego powodu: zderzałaby się z tercją.

Tercdecyma to seksta oktawę wyżej, a nad akordem z septymą wielką brzmi konsonansowo. Cały akord nie zawiera interwału domagającego się rozwiązania: jest wielki i nieruchomy.

Jak się go gra

Na gitarze x32435 daje c, e, h, d i a: pryma, tercja, septyma, nona i tercdecyma, bez kwinty. To wersja, która brzmi jak płyta, a nie jak ćwiczenie z harmonii.

Na fortepianie lewa ręka bierze prymę, a prawa układa rozszerzenia. Dźwięk a trzyma się na szczycie; pod septymą myli się z sekstą i akord traci rozmach.

Sąsiedztwo akordu 6/9

Cmaj13 i C6/9 dzielą niemal wszystkie dźwięki; różnicą jest obecność h. Z septymą wielką akord błyszczy, bez niej staje się okrągły i konkluzywny.

Aranżerzy używają obu w jednym utworze, wymieniając je zależnie od rejestru melodii. Gdy głos śpiewa h, akompaniament przechodzi na 6/9, żeby nie dublować dźwięku; gdy śpiewa a, wchodzi septyma wielka.

Gdzie się pojawia

Na stopniach spoczynku, a przede wszystkim w zakończeniach aranżacji instrumentalnych. Cmaj13 trzymany przez dwa takty daje zamknięcie, które brzmi pełno, nie brzmiąc staroświecko.

Także we wstępach fortepianowych, gdzie harmonia ma wydać się bogata, zanim utwór się zacznie. Poza tym upraszcza się go do Cmaj7, a rozszerzenia dokłada grający.

Wzgląd na melodię

Akord ma sześć dźwięków, więc łatwo zderza się z linią wokalną. Reguła aranżacji brzmi: dźwięku, który właśnie trzyma głos, nie podwaja się w akompaniamencie i tym bardziej nie obudowuje półtonem.

W praktyce zostawia się więc nonę albo tercdecymę, zależnie od rejestru melodii. Akord pozostaje rozpoznawalny, a głos ma miejsce.

Często zadawane pytania