Nona wielka #11

Dźwięki i budowa

Wzór to 1 – 3 – 5 – 7 – 9 – #11. Ułożone tercjami sześć dźwięków przebiega całą skalę lidyjską z wyjątkiem seksty, jedynej, która nie mieści się w łańcuchu.

Różnicą wobec Cmaj7#11 jest nona. Wypełnia przestrzeń między prymą a tercją; bez niej akord brzmi rzadziej, bardziej jak gest niż jak harmonia.

Jak się go gra

Na gitarze x32432 daje c, e, h, d i fis bez kwinty. Oba dźwięki barwy trafiają na wysokie struny, czyli tam, gdzie powinny być.

Na fortepianie lewa ręka bierze prymę, a prawa piętrzy od tercji w górę. Skuteczny układ to h, d i fis w prawej, przy tercji zostawionej nisko obok basu.

Gdzie należy do tonacji

Na czwartym stopniu tonacji durowej: w G-dur Cmaj9#11 używa wyłącznie dźwięków gamy. Nie jest to zapożyczenie, i dlatego akord brzmi naturalnie, gdy bas stoi na czwartym stopniu.

Nad toniką natomiast przesuwa środek: undecyma podwyższona sugeruje, że prawdziwa tonika leży o kwintę niżej. W prostej aranżacji brzmi to jak pomyłka.

W praktyce

W jazzie, w muzyce filmowej i w aranżacjach szukających rozmachu bez napięcia. Na gitarze powstaje często przypadkiem, gdy wysoka struna zostaje pusta i dokłada dźwięk alterowany.

Zapisany w całości trafia się rzadko: pisze się Cmaj7, a rozszerzenia dokłada grający ze słuchu. Pełny Cmaj9#11 wskazuje na partyturę aranżacji.

Przy akompaniowaniu

Sześć dźwięków dzieli się między instrumenty: gitara bierze tercję, septymę i dźwięk podwyższony, fortepian dokłada nonę i kwintę, bas prymę.

Wszystko na jednym instrumencie brzmi gęsto i zakrywa melodię. Podział nie jest uproszczeniem, lecz właściwym wykonaniem.

Często zadawane pytania