Nona molowa

Dźwięki i budowa

Wzór to 1 – b3 – 5 – b7 – 9, czyli 0 – 3 – 7 – 10 – 14 półtonów. Nona jest wielka, mimo że trójdźwięk jest molowy: dźwięk d pozostaje niezmieniony, a des dałoby zupełnie inny, znacznie ciemniejszy akord.

Kwinta może odpaść bez szkody. To, co zostaje — c, es, b i d — zawiera już wszystko, co identyfikuje akord, i właśnie tę czterodźwiękową wersję gra się w aranżacjach.

Jak się go gra

Na gitarze częsty chwyt to x31333: c, es, b, d, g. Wystarcza krótkie barré, a pozycja przenosi się wzdłuż gryfu bez zmian.

Na fortepianie lewa ręka bierze prymę, a prawa układa es, b i d. D na szczycie to układ standardowy; zsunięte w dół, obok es, daje brzmienie bardziej zamknięte, przydatne w sekcji dętej i mniej na gitarze.

Poszerzony drugi stopień

W tonacji durowej akord mieszka na drugim stopniu: w B-dur Cm9, po którym idzie F7. Nona nie zmienia funkcji, tylko poszerza brzmienie, więc Cm7 można nią zastąpić w niemal każdej tabulaturze.

Jedyne ograniczenie dotyczy melodii: jeśli głos obstaje przy dźwięku, który wszedłby w konflikt, zostaje się przy septymie.

Płaszczyzny modalne

Poza kadencją akord utrzymuje całe części. Wahadło dwóch akordów między Cm9 a F9 jest podstawą wielu utworów instrumentalnych, a nona nie pozwala powtórzeniu zabrzmieć ubogo.

W tym użyciu zbliża się do trybu doryckiego: melodia znajduje nad nim dźwięk a, i to właśnie ta seksta wielka nadaje fragmentowi barwę jaśniejszą niż molowa naturalna.

W zespole

Pięć dźwięków rozdziela się między instrumenty: gitara bierze tercję, septymę i nonę, bas prymę, a klawisze dokładają kwintę, jeśli w ogóle. Wszystko naraz na jednym instrumencie brzmi gęsto i zakrywa melodię.

To nie ustępstwo, lecz zwykły sposób wykonania. Akord od pięciu dźwięków wzwyż jest z założenia zadaniem dla składu, a nie dla jednej pary rąk.

Często zadawane pytania