Kwartowy (3 dźwięki)

Dźwięki i budowa

Wzór to 0 – 5 – 10 półtonów: od c do f pięć, od f do b kolejne pięć. Brak tercji oznacza brak trybu; brak kwinty nad prymą oznacza brak zakotwiczenia.

Te same trzy dźwięki czyta się rozmaicie zależnie od basu — jako zawieszenie, jako fragment akordu molowego z undecymą, jako część większego piętrzenia. Nieokreśloność jest zasobem, a nie wadą.

Jak się go gra

Na gitarze x-3-3-3-x-x daje trzy dźwięki krótkim barré. To jeden z najłatwiejszych chwytów instrumentu i jeden z najrzadziej używanych w akompaniamencie piosenki.

Na fortepianie leży od razu pod ręką i służy za blok do przesuwania równolegle: ta sama forma prowadzona po stopniach gamy daje cały akompaniament bez zmiany akordu w zwykłym sensie.

Nikt go nie szuka po nazwie

Warto powiedzieć wprost: w polskim nie ma wyszukiwań tego akordu. Stoi w katalogu dla kompletności i dlatego, że należy do praktyki grających muzykę instrumentalną, a nie dlatego, że ktoś wpisuje jego nazwę.

Kto tu trafia, najpewniej usłyszał brzmienie wcześniej — na płycie, na lekcji albo przypadkiem na gryfie — i chce wiedzieć, jak się nazywa. Nazywa się akordem kwartowym, a jego budowa jest opisana wyżej.

Skąd się wziął

Piętrzenie kwart weszło do muzyki europejskiej początku XX wieku jako świadomy sposób odejścia od harmoniki tercjowej, a do jazzu modalnego lat pięćdziesiątych z tego samego powodu.

Obie drogi dały ten sam wynik: akord, który nie potwierdza żadnej tonacji i nadaje się do przesuwania blokiem.

Często zadawane pytania