Kwintowy (3 dźwięki)
Q3
0 - 7 - 14Stacked perfect 5ths
O akordzie Kwintowy (3 dźwięki)
Akord kwintowy trzydźwiękowy piętrzy dwie kwinty czyste: c, g i d. To przeciwieństwo akordu kwartowego w budowie i w działaniu — piętrzone kwarty unoszą się, piętrzone kwinty są najbardziej solidnym brzmieniem muzyki, i kompozytorzy od dwóch stuleci wywołują nimi otwartą przestrzeń.
Dźwięki i budowa
Wzór to 0 – 7 – 14 półtonów: od c do g siedem, od g do d kolejne siedem. Złożone w jedną oktawę dają c, d i g — czyli sus2, który rozłożony jednak tak nie brzmi.
Brak tercji zostawia akord bez trybu, ale nie rodzi tu nieokreśloności: kwinta jest najstabilniejszym interwałem po oktawie, a dwie spiętrzone brzmią jak stwierdzenie.
Jak się go gra
Na gitarze x-3-5-7-x-x wymaga otwartej ręki i najlepiej wypada, gdy struny wybrzmiewają swobodnie. Rozłożenie dźwięków jest konieczne: ściśnięte zamieniają się w zwykły sus2.
Na fortepianie akord działa przy rękach daleko od siebie — pryma nisko, kwinta pośrodku, druga kwinta nad nią. To układ dający wrażenie rozmachu kojarzone z przestrzenią.
Kwinty równoległe
Kontrapunkt klasyczny zabrania kwint równoległych między głosami, bo zlewają dwie linie w jedną. Muzyka XX wieku odwróciła znak i posłużyła się właśnie tym efektem.
Gdy celem jest otwarta płaszczyzna brzmieniowa, a nie odrębne głosy, kwinta równoległa przestaje być błędem i staje się zasobem.
Gdzie się pojawia
W muzyce orkiestrowej, filmowej i w burdonach muzyki ludowej, gdzie dudy i lira korbowa opierają się na tej samej zasadzie.
Także ten akord nie jest szukany po nazwie w polskim — stoi w katalogu dla kompletności. Kto szuka brzmienia, szuka go przez instrument albo styl.
W zespole powstaje sam
Przy wspólnym graniu brzmienie układa się często bez niczyjego zamiaru: bas trzyma prymę, gitara kwintę, klawisze kolejną. Nikt nie gra akordu kwintowego, a mimo to go słychać.
Tak właśnie pojawia się najczęściej na nagraniach. Zapisany bywa niemal wyłącznie w partyturach, gdzie każdy głos jest ustalony.
Często zadawane pytania
Jakie dźwięki ma akord kwintowy trzydźwiękowy?
C, g i d — dwie kwinty czyste jedna na drugiej. Na gitarze x-3-5-7-x-x.
Czy to to samo co sus2?
Złożony w oktawę tak; rozłożony brzmi inaczej. O charakterze decyduje układ.
Gdzie się go używa?
W muzyce orkiestrowej, filmowej i w burdonach muzyki ludowej.