Akord „So What”

Dźwięki i budowa

Wzór to 0 – 5 – 10 – 15 – 19 półtonów: trzy kwarty czyste, a potem tercja wielka.

Tercja na szczycie odróżnia ten układ od czystego piętrzenia kwart. Bez niej akord unosi się w całości; z nią jest interwał, który się zlewa, a akord zyskuje zwieńczenie zamiast zwykłego urwania.

Skąd nazwa

Kind of Blue nagrano w 1959 roku, a układ fortepianowy, od którego zaczyna się So What, wszedł do nauczania jazzu w niecałą dekadę. Wykonanie przypisuje się zwykle Billowi Evansowi, a sławę utworowi.

Warto powiedzieć wprost: nazwa jest odsyłaczem, a nie opisem. Nic w dźwiękach nie jest właściwe tej kompozycji — układ był w zasięgu każdego, kto piętrzył kwarty.

Jak się go gra

Na fortepianie dźwięki rozkładają się między ręce, kwarty w lewej, a tercja wysoko w prawej. Układ pomyślano na dwie ręce i w jednej brzmi ciasno.

Na gitarze chwyt to x-3-3-3-4-3, dający c, f, b, es i g. To, że wszystkie pięć dźwięków mieści się pod ręką, jest nietypowe dla układu wymyślonego przy klawiaturze.

Do czego służy i kto go szuka

Do akompaniamentu modalnego nad stojącym akordem molowym. Nad basem na d ta sama figura daje Dm11, a przesuwanie jej po stopniach tworzy cały akompaniament bez jednej zmiany harmonii.

Po polsku prawie nikt nie szuka go po nazwie — samo oznaczenie prowadzi wszędzie, tylko nie do muzyki. Kto tu trafia, słyszał nagranie albo zobaczył chwyt i chce dźwięków: są wyżej, a wyjaśnienie mieści się w zdaniu — piętrzenie kwart z tercją na szczycie.

Często zadawane pytania