Septyma dominantowa b13

Dźwięki i budowa

Wzór to 1 – 3 – 5 – b7 – b13, czyli 0 – 4 – 7 – 10 – 20 półtonów. As to seksta mała oktawę wyżej i stoi o półton nad kwintą czystą, dlatego oba dźwięki trzeba w układzie rozdzielić.

Jeśli kwinta czysta odpadnie, to, co zostaje, brzmi identycznie jak C7#5. Różnica między zapisami istnieje tylko tam, gdzie głosów starcza na oba dźwięki.

Skąd bierze się ten dźwięk

W f-moll gama molowa harmoniczna zawiera as. Piątym stopniem tej gamy jest c, a akord na nim zbudowany niesie as tonacji docelowej: alteracja powstaje bez żadnego zapożyczenia.

Dlatego brzmi naturalnie przed Fm i sztucznie przed F-dur. Obowiązuje reguła wspólna wszystkim dominantom alterowanym: alteracja należy do tonacji, do której się idzie, a nie do tej, z której się wychodzi.

Jak się go gra

Na gitarze gra się uczciwą wersję czterodźwiękową bez kwinty, a ta pokrywa się z chwytem C7#5: x-3-2-3-x-4. Rzeczywiste rozróżnienie obu zapisów wymaga dwóch instrumentów albo fortepianu.

Na fortepianie kwinta czysta stoi nisko, a as wyraźnie nad nią. Zbliżone dają zderzenie półtonowe, brzmiące jak pomyłka w palcowaniu, a nie jak barwa.

Gdzie się pojawia

W kadencjach ku tonacji molowej, w piosence, muzyce filmowej i jazzie. To jeden z dwóch zwykłych sposobów zapowiedzenia, że przybycie będzie molowe — drugim jest nona obniżona, i zwykle idą razem.

W pisaniu na dęte jest częsty, bo głosów starcza na kwintę i tercdecymę. W tabulaturach gitarowych pojawia się rzadko, a jeśli już, to w aranżacjach.

Często zadawane pytania