Septyma dominantowa b5 b9

Dźwięki i budowa

Wzór to 1 – 3 – b5 – b7 – b9, czyli 0 – 4 – 6 – 10 – 13 półtonów. Kwinta i nona schodzą po półtonie, a żadne napięcie nie kieruje się w górę.

Usuń prymę, a zostaną e, ges, b i des: pełny akord septymowy zmniejszony. To samo pokrewieństwo co przy C7(b9), tutaj wzmocnione obniżoną kwintą.

Skala zmniejszona

Odpowiadająca skala przeplata półton i cały ton od prymy i zawiera obie alteracje oraz tercdecymę naturalną. Jest symetryczna, więc ta sama skala służy czterem dominantom.

Z tej symetrii bierze się łatwość, z jaką akord zastępuje inne dominanty: kto nad nim improwizuje, gra materiał, który tak samo pasuje o tercję małą wyżej.

Jak się go gra

Na gitarze x32322 daje c, e, b, des i fis, enharmoniczny odpowiednik ges. Forma jest zwarta i wygodniejsza niż większość dominant z dwiema alteracjami.

Na fortepianie pryma zostaje w lewej, a cztery pozostałe dźwięki w prawej, z noną obniżoną na szczycie. W tym układzie pokrewieństwo z akordem zmniejszonym słychać od razu.

Gdzie się pojawia

Przed akordami molowymi, jak wszystkie dominanty z noną obniżoną, i w aranżacjach grających na dwuznaczności z akordem zmniejszonym. To naturalny most między dwoma światami.

W dawniejszej muzyce rozrywkowej ten sam efekt osiąga się akordem zmniejszonym przejścia, łatwiejszym do zagrania i niemal identycznym w uchu. Zapisany wprost należy więc raczej do partytury niż do zeszytu z akordami.

Skrót pamięciowy

Najszybciej pomyśleć o akordzie septymowym zmniejszonym o pół tonu wyżej od prymy i podłożyć pod niego własną prymę. Nad c będzie to akord zmniejszony na des z dźwiękiem c w basie.

To wyprowadzenie tłumaczy zarazem pokrewieństwo: oba brzmienia pochodzą z tej samej skali zmniejszonej i bez trudu się zastępują.

Często zadawane pytania