Septyma dominantowa b5 #9

Dźwięki i budowa

Wzór to 1 – 3 – b5 – b7 – #9, czyli 0 – 4 – 6 – 10 – 15 półtonów. Kwinta schodzi, nona się wznosi, a zostają dwa trytony oraz tercja obecna w wersji wielkiej i małej.

Pięć dźwięków, z czego cztery napięte. Żaden układ nie uczyni tego akordu miękkim i nie po to się go wybiera: służy, gdy fragment ma brzmieć niestabilnie z zamiaru.

Jak się go gra

Na gitarze x32342 daje c, e, b, dis i fis. Ręka pozostaje rozstawiona, a figura wymaga uwagi, co zgadza się z jej rzadkością.

Na fortepianie najlepiej trzymać kwintę zmniejszoną w lewej ręce, obok prymy, a pozostałe napięcia w prawej. Wtedy obie alteracje nie spierają się o ten sam rejestr.

Dwie skale, żadna w całości

Skala alterowana zawiera oba zmienione dźwięki i jest wyborem zwykłym. Skala całotonowa zawiera kwintę zmniejszoną, ale nie nonę podwyższoną, więc pasuje tylko częściowo.

W praktyce traktuje się akord jako alterowany i uwydatnia dwa dźwięki, których zażądał zapis. Reszta skali schodzi na drugi plan.

Gdzie się pojawia

W aranżacjach instrumentalnych w miejscach najwyższego napięcia i we współczesnym bluesie, gdzie nona podwyższona należy do słownika, a kwinta obniżona dokłada obcości.

W polskich tabulaturach jest praktycznie nie do znalezienia. Gdy brzmienie pojawia się na nagraniu, na papierze stoi C7alt, a dobór alteracji zostaje przy grającym.

W praktyce

Ponieważ obu alteracji rzadko się razem nie zapisuje, brzmienie powstaje najczęściej przy odczytywaniu C7alt. Kto chce go świadomie, musi wypisać dźwięki — inaczej grający weźmie zwykłą postać z podwyższoną kwintą.

Na gitarze opłaca się to tylko w miejscach wyeksponowanych, bo chwyt wiąże rękę i przy szybkiej zmianie jest niepraktyczny.

Często zadawane pytania