Septyma dominantowa #5 b9

Dźwięki i budowa

Wzór to 1 – 3 – #5 – b7 – b9, czyli 0 – 4 – 8 – 10 – 13 półtonów. Nona obniżona muska prymę od góry, a kwinta podwyższona pcha kwintę w górę: napięcia kierują się przeciwnie.

To słyszalna różnica wobec C7(#5#9). Tamten brzmi gęsto i szorstko, ten nerwowo, a rozróżnienie wychwytuje się bez znajomości dźwięków.

Skąd pochodzą alteracje

Z gamy molowej harmonicznej tonacji docelowej, liczonej od piątego stopnia. W f-moll zawiera ona des i as, które nad c stają się dokładnie alteracjami tego akordu.

Dlatego to najbardziej idiomatyczna dominanta przed akordem molowym. Alteracja nie jest kwestią gustu: należy do tonacji, ku której zmierza muzyka.

Jak się go gra

Na gitarze x32324 daje c, e, b, des i gis. Chwyt wymaga czterech palców w ciasnym miejscu i wygodny nie jest, ale to jedyna pozycja poniżej dziesiątego progu łącząca obie alteracje.

Na fortepianie nonę obniżoną trzeba odsunąć od prymy o co najmniej oktawę. Razem dają zderzenie przyciągające całą uwagę; rozdzielone dają akord napięty i precyzyjny.

Gdzie się pojawia

W kadencjach ku molowi, przede wszystkim w aranżacjach zapisanych. W piosence poprzedza powrót do toniki molowej, najczęściej krótko — na jedną miarę, a nie na cały takt.

Tabulatury piszą zwykle tylko G7, a alteracje dobiera wykonawca według melodii: jeśli głos śpiewa nonę obniżoną, to ten akord jej nie przeczy.

W prowadzeniu głosów

Obie alteracje rozwiązują się półtonem: nona obniżona w dół do prymy akordu docelowego, kwinta podwyższona w górę do jego tercji. Kto uwzględni to przy rozkładzie głosów, dostaje kadencję działającą sama z siebie.

Na tym polega upodobanie aranżerów do tego akordu: przynosi dwa dźwięki prowadzące tam, gdzie zwykła dominanta ma jeden.

Często zadawane pytania