Septyma dominantowa #5 #9

Dźwięki i budowa

Wzór to 1 – 3 – #5 – b7 – #9, czyli 0 – 4 – 8 – 10 – 15 półtonów. Obie alteracje idą w górę i dlatego akord brzmi spójnie mimo czterech dźwięków napięcia.

Nona podwyższona brzmi jak tercja mała, więc akord ma obie tercje naraz. W połączeniu z kwintą podwyższoną daje to gęstość, której nie da się pomylić z żadną inną dominantą.

Jak się go gra

Na gitarze x-3-2-3-4-4 to postać standardowa: pryma, tercja, septyma, nona podwyższona i kwinta podwyższona, od dołu ku górze. Leży wygodnie i przenosi się bez zmian.

Na fortepianie trzeba rozdzielić: pryma w lewej, tercja i septyma pośrodku, alteracje wysoko. Oba dźwięki alterowane nie powinny stać obok siebie, bo akord zabrzmi jak skupisko bez funkcji.

Jak się rozwiązuje

Najchętniej ku akordom molowym, bo nona podwyższona niesie już barwę molową. Działa też przed durowym, z efektem bardziej dramatycznym, i tak używa go soul oraz funk.

W praktyce to najczęstsze odczytanie zapisanego C7alt. Kto czyta zbiorczy symbol i bierze ten chwyt, dokonuje wyboru zwykłego, a nie uproszczenia.

W repertuarze

W aranżacjach jazzowych w punktach zwrotnych, w funku jako akord riffu, w muzyce filmowej jako spiętrzenie. W polskich tabulaturach na głos i gitarę praktycznie nie występuje.

W pisaniu na big band wraca natomiast regularnie, bo prymę i alteracje wygodnie rozkłada się między pulpity.

Przy solowaniu

Skala alterowana pasuje w całości, a obie alteracje akordu w niej leżą. Kto woli pewniejszy grunt, gra gamę molową melodyczną o pół tonu wyżej od prymy — ten sam materiał w znajomym układzie palców.

Ważny jest dźwięk docelowy: po rozwiązaniu linia musi wylądować w nowej tonacji, inaczej napięcie brzmi jak urwane, a nie jak rozwiązane.

Często zadawane pytania