Trójdźwięk durowy
0 - 4 - 7Root + major 3rd + perfect 5th
O akordzie Trójdźwięk durowy
Trójdźwięk durowy to akord trzech dźwięków: prymy, tercji wielkiej i kwinty czystej. Na dźwięku c są to c, e i g, a w zapisie akordowym wystarcza sama litera C. To dźwiękowy punkt odniesienia harmoniki europejskiej — akord, przez który opisuje się wszystkie pozostałe, i jedyny, który ucho odbiera jako neutralny.
Dźwięki i budowa
Wzór to 1 – 3 – 5, czyli 0 – 4 – 7 półtonów. Najpierw tercja wielka o czterech półtonach, potem mała o trzech: c–e, e–g. Odwróć kolejność obu tercji, a powstanie trójdźwięk molowy; kwinta czysta między skrajnymi dźwiękami pozostaje w obu wypadkach ta sama.
Trzy dźwięki odtwarzają niemal dokładnie stosunek 4:5:6, czyli pierwsze różne składowe harmoniczne drgającej struny. Dlatego trójdźwięk durowy zlewa się w jedno brzmienie zamiast brzmieć jak trzy dźwięki, i dlatego potrafi zamknąć utwór, nie zostawiając niczego w zawieszeniu.
Przewroty i akord sekstowy
Trójdźwięk durowy układa się na trzy sposoby: c–e–g w postaci zasadniczej, e–g–c w pierwszym przewrocie, g–c–e w drugim. Akord zachowuje nazwę i funkcję; zmienia się bas, a wraz z nim płynność połączenia z tym, co nastąpi dalej.
Uwaga na nazewnictwo: pierwszy przewrót nosi nazwę akordu sekstowego, a drugi — kwartsekstowego, i liczby biorą się z odległości od basu. To nie to samo co akord z dodaną sekstą, który zapisuje się C6 i ma o jeden dźwięk więcej. Pomyłka jest częsta, bo słowo w obu wypadkach brzmi tak samo.
Jak się go gra
Na gitarze C w postaci otwartej to x32010. Razem z chwytami A (x02220), G (320003), E (022100) i D (xx0232) tworzy układ CAGED: każdy z nich, przesunięty z barré, daje ten sam akord w pięciu miejscach gryfu.
Na fortepianie w C są to trzy białe klawisze, a odległość przenosi się na dowolną prymę przez liczenie: cztery półtony, potem trzy. To pierwszy akord, którego się uczymy, i ostatni, z którego przestajemy korzystać.
Trzy funkcje w tonacji
W tonacji durowej trójdźwięki durowe stoją na stopniach pierwszym, czwartym i piątym: C, F i G w C-dur. To tonika, subdominanta i dominanta — trzy funkcje, na których opiera się muzyka tonalna i praktycznie cała piosenka.
W tonacji molowej wypadają na stopniach trzecim, szóstym i siódmym, a także na piątym, gdy dźwięk prowadzący zostanie podwyższony. Napotkany trójdźwięk durowy nie oznacza więc, że utwór jest w trybie durowym.
Dur i moll dzieli jeden dźwięk
C-dur to c–e–g, c-moll to c–es–g. Obniż tercję o półton, a akord zmienia nazwę, barwę i rolę, zachowując prymę i kwintę.
Zapis akordowy traktuje oba niesymetrycznie i warto o tym pamiętać: sama litera zawsze znaczy dur, moll wymaga dopisanego m. Warto też uważać na to, co następuje po literze — C7 to dominanta, Cmaj7 ma septymę wielką, i żaden z nich nie jest gołym trójdźwiękiem.
Często zadawane pytania
Jakie dźwięki tworzą akord C?
C, e i g — pryma, tercja wielka i kwinta czysta. Na gitarze x32010.
Czym jest akord sekstowy?
To pierwszy przewrót trójdźwięku, czyli e–g–c na dźwięku c. Nie mylić z akordem z dodaną sekstą, który zapisuje się C6.
Co oznacza C/E w zapisie?
Akord C-dur z dźwiękiem e w basie, czyli pierwszy przewrót. Dźwięki są te same, zmienia się najniższy.