Trójdźwięki
Akordów w tej grupie: 4
Trójdźwięk to akord z trzech dźwięków ułożonych w tercjach: prymy, tercji i kwinty. Są dokładnie cztery — durowy, molowy, zmniejszony i zwiększony — a każdy inny akord katalogu jest jednym z tych czterech z czymś dodanym, odjętym albo zmienionym. Kto opanuje cztery, ma szkielet całej harmonii.
Jak zbudować trójdźwięk
Wszystko rozstrzygają dwa interwały. Tercja wielka, potem mała daje trójdźwięk durowy (c, e, g). Odwrotnie powstaje molowy (c, es, g). Dwie tercje małe dają zmniejszony (c, es, ges), dwie wielkie — zwiększony (c, e, gis).
Liczenie półtonów rozwiązuje zadanie bez pamiętania znaków przykluczowych. Durowy: cztery półtony, potem trzy. Molowy: trzy, potem cztery. Zmniejszony: trzy i trzy. Zwiększony: cztery i cztery. Od d trójdźwięk durowy to d, fis, a; od g to g, h, d.
Trójdźwięki w przewrotach
To pytanie zadaje się w polskim korpusie częściej niż jakiekolwiek inne o tej grupie, i odpowiedź jest krótka: każdy trójdźwięk ma trzy postacie. Postać zasadnicza ma prymę w basie, sekstakord ma tercję, kwartsekstakord ma kwintę.
Nazwy pochodzą z basso continuo i podają odległość od basu — mówią więc od razu, który dźwięk leży na dole. Akord zachowuje nazwę i funkcję; zmienia się bas, a wraz z nim płynność przejścia do następnego akordu. Właśnie dlatego akompaniament w praktyce porusza się przewrotami, a nie skokami postaci zasadniczych.
Na gitarze: pięć kształtów zamiast tabeli
Użyteczna odpowiedź nie jest tabelą 48 chwytów. Otwarte C (x32010), A (x02220), G (320003), E (022100) i D (xx0232) przenosi się barré, więc pięć pozycji ręki pokrywa wszystkie trójdźwięki durowe na gryfie. To system CAGED, i istnieje właśnie dlatego, że trójdźwięki się powtarzają.
Molowe powstają z tych samych pięciu przez obniżenie jednego dźwięku. Am to x02210, czyli otwarte A z uniesionym palcem. Gdy widać, że rusza się tylko tercja, gryf przestaje być tabelą do wykucia.
Ćwiczenie na trzech strunach
Kto wychodzi poza akordy otwarte, uczy się trójdźwięków na nowo — na trzech sąsiednich strunach. Te same trzy dźwięki, zagrane wysoko, przebijają się w miksie, w którym akord na sześciu strunach zamienia się w błoto, i zostawiają miejsce basowi.
Na trzech strunach każda z trzech postaci to mały kształt. Dziewięć kształtów na grupę strun wystarcza, by akompaniować całemu utworowi bez ani jednego barré — i jest to zarazem najlepsze ćwiczenie na przewroty, bo widać je pod palcami.
Gdzie który stoi w tonacji
Zbuduj trójdźwięk na każdym stopniu gamy durowej, a kolejność jest stała: durowe na I, IV i V; molowe na ii, iii i vi; zmniejszony na vii. Zwiększony w naturalnej gamie durowej nie występuje wcale — potrzebuje molowej harmonicznej albo świadomej alteracji.
Stąd trzy akordy niosą tak wiele muzyki popularnej. I, IV i V to durowe, a szósty stopień daje tonację równoległą bez zmiany choćby jednego znaku przykluczowego.
Często zadawane pytania
Jakie są rodzaje trójdźwięków?
Cztery: durowy, molowy, zmniejszony i zwiększony. Różnią się tylko kolejnością i wielkością dwóch tercji.
Czym są trójdźwięki w przewrotach?
Tymi samymi trzema dźwiękami w innym ułożeniu: postać zasadnicza, sekstakord i kwartsekstakord. Nazwy podają odległość od basu.
Jak zbudować trójdźwięk od d?
Durowy: cztery półtony, potem trzy — d, fis, a. Molowy: trzy, potem cztery — d, f, a.