Trójdźwięk molowy
m
0 - 3 - 7Root + minor 3rd + perfect 5th
O akordzie Trójdźwięk molowy
Trójdźwięk molowy to akord trzech dźwięków: prymy, tercji małej i kwinty czystej. Na dźwięku c są to c, es i g, w zapisie Cm. Od trójdźwięku durowego dzieli go jeden dźwięk: ta sama pryma, ta sama kwinta, tercja obniżona o półton.
Dźwięki i budowa
Wzór to 1 – b3 – 5, czyli 0 – 3 – 7 półtonów. Najpierw tercja mała, potem wielka: c–es, es–g. W trójdźwięku durowym kolejność jest odwrotna, a zewnętrzna kwinta czysta pozostaje w obu ta sama.
Stosunek akustyczny wynosi mniej więcej 10:12:15 — znacznie mniej prosty niż 4:5:6 trójdźwięku durowego. To fizyczna strona tego, co zwykle opisuje się przymiotnikami: trójdźwięk molowy zlewa się nieco słabiej, a ucho odbiera jako barwę to, co u źródła jest mniej okrągłym stosunkiem częstotliwości.
Na gitarze
Cm wymaga barré: x35543. Nie ma postaci otwartej, dlatego w podręcznikach dla początkujących pojawia się rzadko, a na nagraniach często. Skrót, który krąży we wszystkich tabulaturach, to x3101x — te same trzy dźwięki bez barré.
Em (022000) i Am (x02210) brzmią natomiast na pustych strunach. Ta wygoda tłumaczy, dlaczego tak wiele polskiej piosenki zapisano właśnie w e-moll i a-moll: tonacja idzie za instrumentem, a nie odwrotnie.
Gdzie mieszka w tonacji
W tonacji durowej trójdźwięki molowe zajmują stopnie drugi, trzeci i szósty: Dm, Em i Am w C-dur. Szósty stopień to tonacja równoległa — akord, ku któremu muzyka zsuwa się, gdy chce pociemnieć bez zmiany znaków przykluczowych.
W tonacji molowej trójdźwięk molowy zajmuje stopnie pierwszy i czwarty, a piąty pojawia się najczęściej jako durowy przez podwyższony dźwięk prowadzący. Stąd w utworze w a-moll bez sprzeczności sąsiadują Am, Dm i E7.
Trzy gamy molowe, jeden trójdźwięk
Sam trójdźwięk molowy jest identyczny w gamie naturalnej, harmonicznej i melodycznej — te trzy gamy różnią się dopiero na stopniu szóstym i siódmym. Różnica dotyczy więc dominanty, a nie toniki.
Dlatego w utworze w a-moll obok Am i Dm regularnie stoi E7: dźwięk gis pochodzi z molowej harmonicznej. Kto raz to zrozumie, przestaje się dziwić znakom, których w tonacji „nie powinno być”.
W praktyce grania
W piosence goły trójdźwięk molowy trwa krótko: akompaniujący dokłada septymę niemal odruchowo i dochodzi do Am7 albo Dm7 przed drugim taktem. Goły trójdźwięk został brzmieniem rocka i muzyki ludowej, gdzie ciężar bierze się właśnie z braku septymy.
W muzyce instrumentalnej bywa inaczej: trójdźwięk molowy potrafi utrzymać całe części, a wystarcza sama zmiana trybu między zwrotką a refrenem, żeby uzyskać efekt bez dotykania czegokolwiek innego.
Często zadawane pytania
Jakie dźwięki tworzą akord Cm?
C, es i g. Na gitarze x35543 z barré albo x3101x bez niego.
Czym różni się C od Cm?
Jednym dźwiękiem. C-dur ma e, c-moll ma es; pryma i kwinta są takie same.
Dlaczego w tonacji molowej dominanta bywa durowa?
Bo potrzebuje dźwięku prowadzącego, który pochodzi z gamy molowej harmonicznej z podwyższonym stopniem siódmym.