Bluesowa durowa

Tercja mała wewnątrz durowego brzmienia

Dodany dźwięk leży pół tonu poniżej tercji wielkiej i przechodzi się przez niego w drodze do niej. Ponieważ tercja wielka zostaje w skali, ogólna barwa pozostaje jasna: to nie jest skala molowa z podwyższoną tercją, lecz durowa z chromatycznym sąsiadem.

Chwyt jest ten sam co kwinta zmniejszona w molowej skali bluesowej: dźwięk wzięty spoza zbioru diatonicznego, służący do oparcia się o składnik akordu, a nie do zatrzymania na nim. Country, western swing i rockabilly żyją z tego w dużej mierze.

Jak zbudować z pentatoniki durowej

Punktem wyjścia jest pentatonika durowa 1 2 3 5 6, w którą wstawia się tercję małą. Od c wychodzi c d es e g a, od g — g a b h d e, od f — f g as a c d.

Na gitarze nowy dźwięk wypada między dwoma, które i tak są pod ręką, więc układ się nie przesuwa: zyskuje tylko jeden dźwięk. Na pianinie obie tercje trafiają na sąsiednie klawisze i stąd bierze się zgnieciona przednutka typowa dla bluesa i boogie.

Durowa i molowa skala bluesowa to te same sześć dźwięków

Skala bluesowa od c-dur to c d es e g a. Skala bluesowa od a-moll to a c d es e g. Ten sam zbiór w odległości tercji małej, dokładnie tak jak między pentatoniką durową a molową. To, którą z nich się gra, rozstrzyga akord pod spodem i dźwięk traktowany jako dom, a nie lista dostępnych dźwięków.

To praktyczna odpowiedź na pytanie zadawane zwykle tak, jakby obie skale konkurowały: kto nauczy się jednego układu, ma obie. Słyszalna różnica jest różnicą rozwiązania — celując w tercję wielką i tonikę, brzmi durowo; celując w tercję małą i szósty stopień tego samego zbioru, molowo.

Jakie akordy leżą pod spodem

Nad akordem I7 ta skala daje tercję wielką i sekstę, przylega więc do harmonii bliżej niż molowa skala bluesowa: mniej tarcia, więcej współbrzmienia. Dlatego ten sam dwunastotaktowy schemat potrafi brzmieć jak Chicago albo jak Nashville, choć nie zmienia się w nim ani jeden akord.

W praktyce przechodzi się między nimi, zamiast wybierać jedną: durowa nad toniką, molowa nad subdominantą, albo zmiana w miejscu turnaroundu. Ci, którzy brzmią w tym stylu u siebie, robią z reguły dokładnie to.

Na gitarze, pianinie i basie

Na gitarze tercję małą zwykle wciąga się w wielką legatem albo lekkim podciągnięciem, zamiast uderzać ją czysto. Na pianinie sąsiadujące tercje dają zgnieciony dźwięk — chwyt tak powszechny, że słyszy się go jako podpis stylu, a nie ozdobnik.

Na basie skala daje chodzącym liniom w tonacji durowej chromatyczny krok między drugim a trzecim stopniem. Tercja mała jest tu dźwiękiem łączącym składniki akordu, a nie samodzielną barwą: przechodzi się przez nią na słabej części taktu.

Z czym bywa mylona

W tym katalogu jest też skala o nazwie Blues Major i nie jest to ta: 1 2 4 5 6, przewrót pentatoniki durowej znany jako Ritusen z japońskiego systemu ritsu, w ogóle bez tercji małej. Podobieństwo nazw jest historyczne i nie znaczy nic muzycznie.

Druga częsta pomyłka dotyczy samej pentatoniki durowej. Różnica to jeden dźwięk — i jest to ten dźwięk, przez który skala brzmi jak blues, a nie jak muzyka ludowa.

Częste pytania