Dorycki b5

Gama harmoniczna — durowa czy molowa

Hasło gama harmoniczna po polsku oznacza w praktyce niemal zawsze molową harmoniczną, znacznie częściej używaną. Durowa harmoniczna jest czym innym: molowa podwyższa siódmy stopień gamy molowej, durowa obniża szósty stopień gamy durowej. Obie zawierają jedną sekundę zwiększoną i na tym podobieństwo się kończy.

Dorycka b5 należy do drugiej rodziny. Jej gama macierzysta to c, d, e, f, g, as, h — durowa z obniżoną sekstą — a odczytana od drugiego stopnia i przeniesiona na c daje dokładnie ten tryb.

Jeden dźwięk od doryckiej

Tryb dorycki to 1 2 ♭3 4 5 6 ♭7, drugi tryb gamy durowej, i niesie sporą część muzyki modalnej. Tutaj zmienia się wyłącznie kwinta: schodzi o półton i staje się zmniejszona. Jeden dźwięk na siedem.

Dla ucha różnica jest duża. Kwinta czysta to podpora, na której trzyma się poczucie toniki; odjęta, gama traci stabilność i przestaje być trybem, w którym pisze się temat. Zaczyna opisywać akord, i na tym polega właściwa różnica między obiema.

Nad jakim akordem

Tercje od prymy dają c, es, ges, b — akord półzmniejszony, ten, dla którego skala istnieje. Od zwyczajowego wyboru nad tym akordem odróżnia ją seksta: a, a nie as. Wytrzymana przeciw akordowi brzmi jako trzynastka.

Porównanie, które się liczy, to skala lokrycka z sekundą wielką, szósty tryb molowej melodycznej, po którą nad półzmniejszonymi sięga większość grających. Obie mają sekundę wielką i kwintę zmniejszoną i różnią się wyłącznie sekstą. Tę bierze się wtedy, gdy seksta wielka jest już w melodii albo w głosach.

Na gitarze

Najkrótsza droga wiedzie przez pozycję dorycką: obniżyć kwintę o próg i nie zmieniać niczego więcej. Jedna struna na oktawę, a różnicę słychać przy pierwszym przebiegu.

Lepiej jednak nie uczyć się siedmiu układów, po jednym na tryb, tylko jednego: całej gamy durowej harmonicznej, rozpoczynanej od każdego stopnia. Jeden układ w ręce, siedem punktów wejścia — i tak właśnie ta rodzina bywa używana na gryfie naprawdę.

Częste pytania