Lokrycki bb7

Jeden dźwięk od lokryckiej

Tryb lokrycki to 1 ♭2 ♭3 4 ♭5 ♭6 ♭7, siódmy tryb gamy durowej i jedyny z siedmiu bez kwinty czystej. Tutaj septyma schodzi o kolejny półton i staje się zmniejszona, a poza tym nic się nie zmienia.

Ta jedna zmiana podmienia akord pod spodem. W lokryckiej tercje od prymy dają akord półzmniejszony; tutaj dają septymowy zmniejszony: c, es, ges, heses, cztery dźwięki w równych odległościach tercji małej. Żaden inny tryb durowej harmonicznej tego akordu nie daje.

Dlaczego ten dźwięk nazywa się heses

W polskim nazewnictwie dźwięk podwójnie obniżony ma własną nazwę: z h powstaje hes, a z hes heses. Na instrumencie to ten sam dźwięk co a, na papierze musi być septymą — inaczej akord powyżej przestaje czytać się jako septymowy zmniejszony, a zaczyna jako molowy z sekstą.

Nie jest to pedanteria, tylko różnica funkcji: akord septymowy zmniejszony rozwiązuje się inaczej niż molowy z sekstą, a zapis mówi wykonawcy, dokąd zmierza harmonia. Dlatego tryb nazywa się lokrycki ♭♭7, a nie lokrycki z sekstą.

Sąsiadki i pomyłki

Istnieje druga skala zapisywana również z septymą podwójnie obniżoną: alterowana zmniejszona, siódmy tryb molowej harmonicznej. Tamta to 1 ♭2 ♭3 ♭4 ♭5 ♭6 ♭♭7, a różnica wobec tej tkwi w kwarcie — tam obniżonej, tu czystej.

Jeden dźwięk, dwie rodziny, dwie różne gamy macierzyste. Jeśli zapis żąda skali z ♭♭7 nad akordem zmniejszonym, najpierw sprawdźcie, której kwarty chce: kwarta czysta lokryckiej ♭♭7 jest znacznie mniej napięta i nie da alterowanego brzmienia, które daje tamta.

Jak się jej używa

Celem są akordy septymowe zmniejszone w przebiegu, przede wszystkim przejściowe między dwoma akordami z tonacji. Skala dostarcza wszystkich składników akordu oraz nonę małą, undecymę czystą i trzynastkę małą.

To skala jednego akordu i w dodatku krótkowieczna: akordy zmniejszone rzadko trwają dłużej niż jedną, dwie miary. Praktyczna praca nie polega na przebieganiu skali, tylko na wiedzy, które dwa dźwięki spoza akordu są dostępne, i na umieszczeniu ich tam, gdzie linia zawraca.

Częste pytania