Lidyjski zwiększony #2

Trzy podwyższone stopnie

Zestawiona z C-dur skala zachowuje prymę, tercję, sekstę i septymę, a całą resztę podwyższa: sekunda, kwarta i kwinta idą w górę o półton. Zostaje akord durowy z septymą wielką i kwintą zwiększoną — c, e, gis, h — ozdobiony noną zwiększoną i undecymą zwiększoną.

Podwyższona sekunda zapisywana jest jako dis i brzmi o półton pod tercją, więc skala otwiera się szerokim krokiem, a zaraz po nim wąskim. Ta asymetria na dole odróżnia ją słuchowo od lidyjskiej zwiększonej, i innej różnicy między nimi nie ma.

Jeden dźwięk od lidyjskiej zwiększonej

Lidyjska zwiększona, trzeci tryb molowej melodycznej, to 1 2 3 ♯4 ♯5 6 7. Podwyższcie w niej sekundę, a otrzymacie tę skalę. Sześć wspólnych dźwięków, jeden zmieniony, a zmiana przeobraża bieżącą barwę nowoczesnego jazzu w coś znacznie rzadszego.

Wniosek praktyczny jest prosty: kto sądzi, że potrzebuje tej skali, najczęściej potrzebuje lidyjskiej zwiększonej. Po tę sięga się tylko wtedy, gdy nona zwiększona faktycznie jest w akordzie albo w melodii; poza tym prostsza wykonuje tę samą pracę bez oporu.

Sekunda zwiększona na pierwszym kroku

Charakterystyczny interwał rodziny wypada w tym trybie na pierwszy krok: od c do dis są trzy półtony. Żaden inny tryb durowej harmonicznej tak się nie zaczyna, przez co skalę łatwo rozpoznać i niewygodnie palcować.

Na gitarze znaczy to, że dwa pierwsze dźwięki dowolnej pozycji są rozciągnięciem, i większość rozkłada skalę po trzy dźwięki na strunę, żeby tego uniknąć. Na fortepianie ten sam interwał jest wygodny, i po części dlatego skala pojawia się częściej w zapisanej harmonii niż w improwizacji.

Do czego służy

Celem są akordy durowe z septymą wielką i kwintą zwiększoną, a szerzej tonika utworu, który ma skończyć się bez rozwiązania. Muzyka filmowa i growa sięga po ten akord dokładnie po to, a skala dostarcza nad nim wszystkie dostępne napięcia.

Jako skala melodyczna sama z siebie niewiele oferuje: zbyt wiele podwyższonych stopni i żadnego stabilnego spoczynku poniżej tercji. Potraktowana jako skala akordowa, wybrzmiana zamiast przebiegana, robi to, po co istnieje.

Częste pytania