Dominantowy alterowany bb3

Skala alterowana z tercją obniżoną po raz drugi

Skala alterowana to c, des, es, fes, ges, as, b. Obniżenie jej tercji małej o kolejny półton, aż do podwójnego bemola, tworzy omawiany modus i pozostawia sześć innych stopni nietkniętymi, a właśnie to zapisuje nazwa.

W brzmieniu owa podwójnie obniżona tercja pada na d, ten sam klawisz co nona wielka. Skala trzyma więc obok siebie nonę obniżoną i wielką, rezygnując zupełnie ze zwiększonej; w tej wymianie zawiera się cała jej tożsamość.

Nie mylić z alterowaną zmniejszoną bb3

Modus neapolitańskiej molowej nosi niemal tę samą nazwę i dzieli pierwsze pięć dźwięków: c, des, d, e, ges, as. Dzieli je wyłącznie ostatni stopień, a dzieli całkowicie.

Tamten krewny kończy się septymą podwójnie obniżoną, przez co między siódmym stopniem a oktawą zostaje sekunda zwiększona: melodia nie wróci tam do domu krokiem sekundowym. Ten modus kończy się zwykłą septymą małą i dochodzi do oktawy całym tonem, więc nie skacze wcale. Nazwy są bliskie, zakończenia przeciwne.

Akord, na którym się opiera

Czytana brzmieniowo kwarta zmniejszona jest tercją wielką, a akord wychodzi c, e, ges, b: septymowy dominantowy z kwintą obniżoną. Seksta obniżona daje nad nim kwintę zwiększoną, więc obie kwinty są obecne, jak u sąsiednich modusów tej rodziny.

Wyróżnia go pośród nich dolna część skali. Trzy dźwięki następują po sobie chromatycznie — c, des, d — zatem nona obniżona i nona wielka są obie tuż nad prymą, a linia może się między nimi przesuwać.

Skala całotonowa plus nona obniżona

Po usunięciu des zostają c, d, e, ges, as oraz b: sześć wysokości w odległości całego tonu, skala całotonowa. Każdy modus rodziny neapolitańskiej durowej jest nią powiększoną o jeden dźwięk, a dołożonym dźwiękiem jest tutaj nona obniżona.

Jego brat dokłada za to nonę zwiększoną i właśnie na tej parze zasadę słychać najlepiej. Dwa modusy jednej rodziny, ten sam sześciodźwiękowy rdzeń, a jeden nadmiarowy dźwięk rozstrzyga, czy akord przechyli się nad prymą ku ciemności, czy ku jasności.

Do czego naprawdę się przydaje

Szczerość służy lepiej niż wymysł: ten obrót bywa katalogowany znacznie częściej, niż grany, i żaden bieżący repertuar nie żąda go z nazwy. Wyszukiwanie zwraca najpierw skalę alterowaną we wszystkich sprawdzonych językach, a dalej pozostają wyłącznie odpadki autouzupełniania.

Swoje miejsce znajduje jako źródło chromatycznego dojścia w dolnej części dominanty. Utrzymać C7♭5 i przeprowadzić pod akordem c, des, d — to jedyna rzecz, którą ten modus robi, a jego krewni nie.

Częste pytania