Dominantowy alterowany nat2

Skala alterowana z nietkniętą noną

Skala alterowana to c, des, es, fes, ges, as, b — zwyczajowy wybór nad dominantą, która musi się rozwiązać. Przywrócenie jej obniżonej sekundy do czystego d tworzy omawiany modus i niczego więcej nie zmienia, a właśnie to zapisuje nazwa.

Jeden stopień rozstrzyga o całym charakterze. Skala alterowana obniża bez wyjątku każde dostępne napięcie; tutaj nona uchodzi cało, więc akordowi zostaje jedna barwa konsonansowa pośród sześciu alterowanych i przestaje brzmieć jednolicie napięcie.

Nona wielka i nona zwiększona w jednej skali

Obecne są zarówno d, jak i es, a nad akordem C7 czytają się naraz jako nona wielka i zwiększona. Skale rzadko dają taką parę, bo zwykle nonę się obniża albo podwyższa, zamiast trzymać obie wersje w gotowości.

W praktyce zachowują się odmiennie. Dźwięk d układa się wygodnie i można go wytrzymać; es ociera się o tercję wielką leżącą pół tonu wyżej i pełni rolę dojścia. Mając oba, linia przechodzi od konsonansu do ostrości bez opuszczania modusu.

Akord, na którym modus się opiera

Czytana brzmieniowo kwarta zmniejszona jest tercją wielką, a akord wychodzi c, e, ges, b: septymowy dominantowy z kwintą obniżoną. Seksta obniżona dokłada nad nim kwintę zwiększoną, więc obie kwinty są dostępne i akord układa się dowolnie.

To zdwojenie czyni modus użytecznym pod niemal każdym oznaczeniem dominanty alterowanej. Czy w partii stoi 7♭5, 7♯5, czy 7alt, dźwięki są na miejscu; brakuje — i to celowo — jedynie nony obniżonej.

Skala całotonowa plus nona zwiększona

Po usunięciu es zostają c, d, e, ges, as oraz b: sześć wysokości w odległości całego tonu, czyli skala całotonowa. Każdy modus rodziny neapolitańskiej durowej jest nią powiększoną o jeden dźwięk, a dołożonym dźwiękiem jest tutaj nona zwiększona.

Wiedza o tym, który dźwięk jest nadmiarowy, wskazuje, gdzie leży ciężar modusu. Materiał całotonowy wnosi nieokreśloność; es jako jedyny stopień łamie wzór i dlatego to on sprawia, że fraza brzmi tym modusem, a nie całotonowym przebiegiem.

Szukanie po nazwie nic nie daje

Wpisanie tej nazwy zwraca najpierw skalę alterowaną we wszystkich sprawdzonych językach, a pozostałe podpowiedzi to odpadki autouzupełniania: fragment nat2 bywa dopełniany do roku, dając wyrażenia w rodzaju nat2023, niemające z muzyką nic wspólnego.

Pożyteczne jest inne zapytanie: nazwa sąsiada wraz ze słowem naturalna. Większość muzyków spotyka tę skalę jako poprawkę do alterowanej, a nie jako byt z własnym imieniem, i tak też wygląda jej rzeczywiste użycie.

Częste pytania