Zmniejszona półton-cały ton

Skala dominanty alterowanej na wszystkie strony

Układając tercje od toniki, otrzymujemy c, e, g, b — zwykły akord septymowy dominantowy — a cztery pozostałe dźwięki wchodzą jako napięcia: des to nona obniżona, es podwyższona, ges undecyma zwiększona, a tercdecyma. Jedna skala daje więc obie nony naraz, czego skala siedmiodźwiękowa nie potrafi.

Stąd jej miejsce: nad akordami dominantowymi pojawia się częściej niż gdziekolwiek indziej. Tam, gdzie skala alterowana obniża kwintę i tercdecymę, ta zachowuje kwintę czystą i tercdecymę wielką obok alterowanych non — napięcie jaśniejsze, a mimo to rozwiązujące się.

Półzmniejszony to zupełnie co innego

Wyniki wyszukiwania mieszają dwie nazwy, które łączy jedno słowo. Akord półzmniejszony to m7♭5: cztery dźwięki z tercją małą, kwintą zmniejszoną i septymą małą, oznaczany Cm7♭5 albo C∅. Jest akordem, a słowo pół mówi tam, o ile obniżono septymę.

W skali zmniejszonej półton-cały ton to samo słowo opisuje pierwszy interwał ośmiodźwiękowego szeregu. Styczność sprowadza się do przymiotnika zmniejszony; akord, któremu ta skala służy, jest septymowym dominantowym, nie półzmniejszonym.

Symetria i dlaczego takich skal są tylko trzy

Kroki w górę to półton, cały ton, półton, cały ton, półton, cały ton, półton, cały ton. Po tercji małej wzór zaczyna się od nowa, więc skala przechodzi sama w siebie przy transpozycji o trzy półtony, a każdy akord septymowy zmniejszony w jej wnętrzu zbudowany jest z tego samego materiału.

Jeden wniosek oszczędza mnóstwo ćwiczeń. Skale półton-cały ton od c, es, ges i a to te same osiem dźwięków: chwyt wyuczony w jednej tonacji jest wyuczony w czterech, a na dwanaście prym przypadają tylko trzy różne zbiory.

Wobec zmniejszonej cały ton-półton

Obie skale opierają się na tym samym przeplocie i obie liczą osiem dźwięków; różnica polega na tym, który interwał jest pierwszy. Rozpoczęcie od półtonu stawia nonę obniżoną tuż nad toniką i zostawia w skali tercję wielką — stąd bierze się brzmienie dominantowe.

Rozpoczęcie od całego tonu — c, d, es, f, ges, as, a, h — stawia nad toniką tercję małą i daje akord septymowy zmniejszony zamiast dominantowego. Ten sam zbiór, inny stopień wejścia, przeciwna funkcja.

Na gryfie i na klawiaturze

Gitarzyści poznają ją zwykle jako układ przesuwający się o tercje małe: zagrać fragment, przenieść o trzy progi wyżej — i dźwięki wciąż mieszczą się w skali. Arpeggia zmniejszone działają tak samo i są najkrótszą drogą do tego brzmienia.

Przy fortepianie warto składać ją z dwóch akordów septymowych zmniejszonych odległych o półton: c, es, ges, a oraz des, e, g, b. Każdy dźwięk należy do jednego z nich, a myślenie blokami idzie szybciej niż odliczanie przeplotu.

Częste pytania