Lidyjski #2

Czym różni się od skali lidyjskiej

Skala lidyjska to 1 2 3 ♯4 5 6 7: gama durowa z podwyższoną kwartą, owo otwarte, zawieszone brzmienie znane z muzyki filmowej. Od f są to f, g, a, h, c, d, e — na fortepianie same białe klawisze.

Lidyjska #2 podnosi dodatkowo stopień drugi: g staje się gis. Jeden dźwięk różnicy i zupełnie inny charakter, bo między f a gis jest teraz półtora tonu. Skok siedzi na samym początku skali, gdzie od razu rzuca się w uszy.

To, co stanowi o lidyjskiej, zostaje: podwyższona kwarta i septyma wielka są nadal na miejscu. Dlatego skala pasuje do akordu durowego z septymą wielką i kwartą podwyższoną — barwi go tylko ostrzej niż zwykły tryb lidyjski. Nie mylić też z lidyjską dominantową, która obniża septymę i pochodzi z gamy molowej melodycznej.

Szósty tryb gamy molowej harmonicznej

Na szóstym stopniu gamy a-moll harmonicznej powstaje F-dur z septymą wielką. Ta skala go pokrywa, a ponieważ podwyższona kwarta, czyli h, należy do tonacji, akord we własnym otoczeniu nie brzmi tak odlegle, jak brzmiałby w izolacji.

W praktyce nazwa pada rzadko. Nad Fmaj7 w a-moll gra się gamę a-moll harmoniczną i wychodzi dokładnie ten tryb. Jak w przypadku pozostałych małych trybów rodziny, etykieta opisuje wynik, a nie jest chwytem wybieranym na bieżąco.

Kto szuka tej barwy świadomie, znajdzie ją tam, gdzie akord durowy pojawia się niespodziewanie — jako krótka zmiana na dwa takty. Utrzymana przez cały przebieg, sekunda zwiększona traci działanie i staje się manierą.

Jak mało się jej szuka

Zmierzone zapotrzebowanie po polsku jest bliskie zeru. To, co pomiar wyciąga, dotyczy samej skali lidyjskiej, szukanej regularnie, a spora część reszty w ogóle nie jest muzyką: po polsku słowo skala odpowiada przede wszystkim za skalę mapy, skalę matematyczną i skalę głosu. Materiał muzyczny zostaje resztką w tym szumie.

Lepiej to powiedzieć niż obejść. Kto otwiera tę stronę, przychodzi prawie zawsze z listy trybów, a nie z utworu; najbardziej użyteczna jest zatem informacja, jak ten tryb ma się do znanego sąsiada i jakiemu akordowi odpowiada.

Jedno i drugie stoi powyżej: jeden dźwięk różnicy wobec lidyjskiej i przypisanie do akordu durowego z septymą wielką i kwartą podwyższoną na szóstym stopniu tonacji molowej. Powiedzieć więcej znaczyłoby zmyślać, powiedzieć mniej zostawiłoby lukę.

Częste pytania