Iwato

Sekunda mała i kwinta zmniejszona razem

Dwa dźwięki dysonujące względem prymy pojawiają się w Iwato jednocześnie: des o półton wyżej oraz ges, czyli tryton. Bez kwinty czystej i bez tercji gama nie oferuje żadnego zwyczajnego punktu spoczynku, a pryma trzyma się wyłącznie uporem powtarzania.

Odległości wynoszą jeden, cztery, jeden, cztery, dwa w półtonach: dwie ciasne pary rozdzielone dużymi skokami. Rysunek jest ten sam co w Hirajoshi, zaczęty od innego miejsca, a charakter zmienia się całkowicie z powodu położenia prymy.

Ten sam materiał co Hirajoshi

Biorąc c, d, es, g, as — Hirajoshi od c — i zaczynając od d, dostajemy d, es, g, as, c, czyli Iwato od d. Dwie gamy, jeden zbiór dźwięków, dwa różne centra.

Wybór tego, która z nich brzmi, nie zależy od dźwięków, tylko od akompaniamentu: który dźwięk trzyma bas i gdzie zatrzymują się frazy. Zmiana centrum bez zmiany żadnego dźwięku jest najprostszym ćwiczeniem na usłyszenie, co robi rotacja.

Jak się jej używa

Brak kwinty czystej czyni Iwato mało przydatną do improwizacji nad progresjami, a bardzo przydatną do faktur: burdon, struny puste, brzmienia zawieszone. Muzyka filmowa i growa sięga po nią, gdy scena potrzebuje napięcia bez kierunku.

Na gitarze warto zagrać ją nad pustą struną basową, pozwalając trytonowi wybrzmiewać przeciw burdonowi. Na fortepianie ta sama myśl z prymą trzymaną pedałem pokazuje, dlaczego gama działa w bezruchu, a nie w ruchu harmonicznym.

Sąsiadki i pomyłki

In-Sen jest gamą najbliższą i najczęściej myloną: ta sama sekunda mała, ta sama kwarta, ta sama septyma mała, a w miejscu kwinty zmniejszonej stoi czysta. Ten jeden dźwięk decyduje, czy gama ma grunt pod nogami.

Sześciodźwiękowa skala bluesowa również zawiera kwintę zmniejszoną, lecz tam jest ona dźwiękiem przejściowym między kwartą a kwintą czystą. W Iwato kwinty czystej nie ma wcale, a tryton jest strukturalny.

Częste pytania